Dołącz
do programu

Medycyna przyszłości

23 października 2017

Monitorowanie stanu zdrowia 24 godziny na dobę, zabiegi na odległość, dostęp do konsultacji medycznej w ciągu kilku chwil? Brzmi jak surrealistyczny sen? Niekoniecznie!

Współczesna służba zdrowia integruje wiele dziedzin nauki. Informatyka, telekomunikacja i medycyna łączą się po to, by jeszcze lepiej dbać o bezpieczeństwo pacjentów. To właśnie dzięki rozwojowi tych dziedzin, obserwujemy dziś w Polsce rozwój telemedycyny. Co kryje się pod tym, nieznanym przeciętnemu pacjentowi, określeniem?

Krótko mówiąc, słowo to oznacza świadczenie usług medycznych na odległość. Telemedycyna umożliwia przeprowadzenie badań zdalnie, poprzez przesłanie badań zarejestrowanych, wykonanych samodzielnie przez pacjenta do centrum telemedycznego oraz analizowanie badań przez lekarza dyżurującego. Pozwala więc na kompleksową konsultację lekarską, bez stawiania się pacjenta w gabinecie. Jest systemem nowoczesnej konsultacji pacjentów z lekarzami, opartym o wysoko skomputeryzowane urządzenia medyczne – aparat EKG, tomograf, angiograf czy rezonans magnetyczny. Poprzez wykorzystanie sieci komputerowych, telefonu stacjonarnego oraz telefonu komórkowego, możliwe jest połączenie wszystkich dostępnych sposobów diagnozowania. Dziedzina ta rozwija się  bardzo prężnie, szczególnie w Europie Zachodniej i w USA. Teraz ma szansę rozwinąć się także w Polsce.

Jak to wygląda w praktyce?

Załóżmy, że po poszkodowanych w wypadku zjawia się karetka pogotowia lub śmigłowiec LPR. Już podczas transportowania pacjentów do szpitala, medycy podejmują kroki ratujące życie i wykonują serię podstawowych badań, które umożliwią dalsze leczenie już po dotarciu do szpitala. Jednak dopiero po przybyciu na miejsce, lekarze mogą zapoznać się z ich wynikami oraz ze stanem zdrowia pacjentów. Wtedy decydują o kolejnych działaniach.

Dzięki pojawieniu się telemedycyny, istnieje możliwość przesłania do szpitala wyników badań już podczas transportowania pacjentów. To pozwala na szybsze postawienie diagnozy i ewentualne konsultacje między lekarzami. Możliwe jest przygotowanie odpowiednich dawek leków do podania zaraz po dotarciu na miejsce, wcześniejsze zaopatrzenie sali operacyjnej. Dzięki współczesnym możliwościom techniki, ratowanie ludzkiego życia jest coraz skuteczniejsze, a telemedycyna bardzo je usprawnia.

Bez wychodzenia z domu

Telemedycyna nie musi sprowadzać się jedynie do tak skrajnych przypadków, jak transport osób poszkodowanych. Może umożliwić kontakt chorego z lekarzem bez wizyty w gabinecie. W przypadku monitorowania pacjentów w warunkach domowych telemedycyna jest wykorzystywana najczęściej w kardiologii. Wystarczy wyposażenie pacjenta w osobisty, przenośny aparat EKG. Pozwala on na przesłanie zapisu krzywej EKG lekarzowi
i skontaktowanie się z nim w celu konsultacji kardiologicznej. Są różne systemy, które umożliwiają połączenie z lekarzem dyżurującym w centrum telemedycznym. W przypadku urządzenia analogowego pacjent uruchamia aparat EKG i przykłada go od słuchawki telefonu (stacjonarnego lub komórkowego). Z kolei aparat cyfrowy posiada wbudowaną kartę SIM, dlatego po wciśnięciu przez pacjenta przycisku na aparacie określony fragment zapisu krzywej EKG zostaje przesłany na serwer przez wbudowany moduł GSM. Zapis badania serca jest przesyłany do centrum telemedycznego w celu konsultacji z lekarzem dyżurującym. Podobnie jest z wynikami ciśnienia krwi czy poziomu cukru.
Po zarejestrowaniu badania rozmowa przekazywana jest dyżurnemu lekarzowi, który na ekranie komputera widzi przesłany przez pacjenta fragment zapisu EKG. Lekarz, po zapoznaniu się z badaniem EKG, dokładnie pyta o dolegliwości, doradza pacjentowi sposób dalszego postępowania. Jeśli wynik badania zagraża życiu pacjenta, lekarz wzywa do niego pogotowie ratunkowe, przekazując dyspozytorowi informacje na temat przebiegu choroby, zażywanych leków i aktualnego stanu zdrowia. Telemedycyna umożliwia zdalne wykonywanie opisów badań i przesyłanie ich pacjentom oddalonym o setki kilometrów

Również między lekarzami

Zastosowanie telemedycyny nie opiera się wyłącznie na konsultacjach na linii pacjent-lekarz. Służy również specjalistom, do komunikowania się między sobą w postępowaniu z trudnymi przypadkami oraz sposobie wdrażania leczenia. Telemedycyna jest wsparciem dla lekarzy, gabinetów, przychodni, pozwala przyspieszyć proces oceny badań oraz istotnie obniżyć koszty. Lekarze z ośrodków peryferyjnych mogą konsultować się z lekarzami większych szpitali, w celu zakwalifikowania swoich pacjentów do leczenia w ośrodkach specjalistycznych. Istnieją też centra telemedyczne obsługujące placówki medyczne na zasadzie outsourcingu różnych procesów medycznych, np. zdalne opisywanie badań EKG, badań holterowskich, zdjęć radiologicznych, tomografii komputerowych, itp. Przesłanie wyników szczegółowych badań daje pełen obraz stanu zdrowia pacjenta, bez konieczności jego osobistego stawiania się w gabinecie, często bardzo oddalonym.

Znaczenie dla rozwoju

Telemedycyna ma duże znaczenie nie tylko dla ratowania ludzkiego zdrowia i życia. Sprawdza się również jako narzędzie wykorzystywane do nauki młodych lekarzy. Na uniwersytetach medycznych na całym świecie coraz częściej transmitowane są operacje wykonywane na rzadkich i trudnych przypadkach. Ma to ogromne znaczenie w usprawnieniu nauczania i doskonaleniu zawodowym chirurgów i lekarzy prowadzących chorych po operacjach. Przy klasycznych metodach szkolenia, pewne etapy zabiegu mogą być mało widoczne, a warunki panujące na bloku operacyjnym w znaczny sposób ograniczają liczbę obserwatorów. Użycie narzędzi zdalnego przekazu jest dobrym rozwiązaniem tej sytuacji. Dzięki kamerom zainstalowanym w lampach operacyjnych lub instrumentach medycznych wprowadzanych do ciała pacjenta, operację można transmitować lub wyświetlać w sali konferencyjnej szpitala lub w sali wykładowej na uczelni. Dopuszcza to obecność większej liczby studentów i nie ogranicza widoczności, przez co młodzi medycy mogą obserwować operację tak, jakby sami ją wykonywali, a nie przybywali jedynie w bezpiecznej odległości od stołu operacyjnego. Przyszli lekarze mogą także zadawać pytania chirurgowi przeprowadzającemu operację (jeżeli transmisja odbywa się na żywo).

Korzyści, korzyści

Telemedycyna może okazać się prostym sposobem na usprawnienie systemu opieki zdrowotnej. Dzięki niej pacjenci, dla których dojazd do przychodni czy szpitala stanowi duży problem, mogą konsultować się ze swoim lekarzem prowadzącym na odległość. Dodatkowo zmniejsza to liczbę chorych oczekujących na wizytę u specjalisty w placówce. Telemedycyna pozwala także na sprawniejszy kontakt między lekarzami, co czyni walkę o zdrowie, a nieraz i o życie pacjenta, bardziej skuteczną. Warto podkreślić znaczenie telemedycyny, która daje poczucie bezpieczeństwa, że zawsze ktoś czuwa po drugiej stronie, że można zadzwonić po poradę w każdej chwili, że opieka jest możliwa z dowolnego miejsca na świecie. Daje to poczucie pacjentom, że ktoś się o nich troszczy, ktoś o nich myśli itp.

Można spodziewać się, że z biegiem czasu stanie się powszechnym sposobem świadczenia usług lekarskich. Pozostaje tylko pytanie – kiedy?